dinsdag 2 oktober 2012

29. Een erg ge-ZELIG-e avond in Milaan

Klaar voor mijn ZELIG-doop!

Heel, heel lang geleden, toen ik als student in de vertaalkunde de colleges volgde van Professor Verlonje, vertelde die laatste dat je pas echt een goed vertaler kon zijn als je niet alleen de taal van een land beheerste maar ook perfect zijn achtergrond, gebruiken en specifieke algemene kennis kende. “Specifieke algemene kennis... is dat niet wat tegenstrijdig?”, hoor ik jullie al denken. Nee, dat is het niet. Specifieke algemene kennis bestaat namelijk uit kinderversjes, populaire televisieprogramma’s, lokale gebruiken, plaatselijke vetes of zelfs gewoon uit het feit dat je weet wat mensen ‘s ochtends als ontbijt eten. Zonder die kennis is het absoluut onmogelijk om mensen uit een andere cultuur voor 100% te begrijpen, laat staan wat ze zeggen 100% juist in een vertaling weer te geven.
 
Kijk bijvoorbeeld maar eens naar de vreemde titel van dit stukje. Een ge-ZELIG-e avond? Wat bedoel ik daar nu in godsnaam mee? Wel, elke Italiaan die een beetje Nederlands kan, zou jullie daar zo het antwoord op kunnen geven en jullie kunnen vertellen waar ik zaterdagavond heb uitgehangen en waarom. Want zo goed als elke Italiaan heeft ooit al eens een ge-ZELIG-e avond beleefd. En als dat niet zo mocht zijn, dan kent hij tenminste tien andere Italianen die dat wel hebben gedaan. Italianen weten namelijk, in tegenstelling tot ik voor zaterdagavond, dat ZELIG synoniem staat met kabaret! Dat ZELIG een kabarettent is in Milaan die al jarenlang wereld- , sorry, ik bedoel Italiaans-beroemd is en dat je elke woensdagavond vanuit je luie zetel mee kan genieten van de hilarische voorstellingen die daar ten tonele en meteen ook op televisie verschijnen.
 
Daniele Raco. Goede komiek. Wel beetje aan de magere kant. Volgens zijn Calabrese moeder toch.
Want hilarisch was hij wel, de monoloog van Daniele Raco die ons haarfijn uitlegde waarom je als zoon van twee Calabrezen onmogelijk een slanke lijn kan hebben. Dat Calabrezen aan niets anders denken dan eten en hij als kind niet met één maar twee boekentassen naar school ging; één met boeken, de andere met vier-uurtjes en veelvuldige lunchpakketten. Dat je nooit bij een Calabrees over de vloer komt zonder als een gevuld speenvarkentje weer buiten te komen. Of je nu de postbode, een deurwaarder of een getuige van Jehova bent. En dat het dus absoluut geen enkel zin heeft om in de tip van Italië ook nog maar aan diëten te denken.
 
Weer wat bijgeleerd over mijn nieuwe moederland dus. Zelig staat hier synoniem met verrokken lachspieren en de Weight Watchers hoeven voor Calabria alvast niet te investeren in een Italiaanse vertaling. Zelfs niet van een vertaalster met een uitstekende specifieke algemene kennis.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen